Rozwój

Jakiego przewodnictwa potrzebują dzieci?

Rodzina to pierwsza grupa społeczna, w jakiej funkcjonują dzieci. To stąd wyciągają najwięcej wzorców i to właśnie poprzez obserwację swojego najbliższego otoczenia budują swoje zachowania. To one ukorzeniają się w nich najgłębiej.

 

Zwłaszcza rodzice, jako osoby najmocniej obecne w pierwszych latach życia, najmocniej wpływają na kształtowanie charakteru i przekonań. To właśnie od tego, jak rodzice zaspokoją potrzeby emocjonalne i psychologiczne zależeć będzie to, jak młody człowiek odnajdzie się w dorosły życiu i co ewentualnie będzie musiał w nim nadrobić lub wręcz przeciwnie z jakiego kapitału będzie czerpać.

 

 

Jaki jest cel wychowania?

 

Często wpadamy w pułapkę myślenia o wychowaniu jako nauce posłuszeństwa – karamy nieposłuszeństwo, nagradzamy posłuszeństwo. To później dodatkowo utrwalane jest w tradycyjnej szkole. Jednak w wychowaniu chodzi przede wszystkim o przekazanie dzieciom wartości, budowanie ich poczucia własnej wartości. Wychowanie to pomoc dzieciom w rozwijaniu ich własnej integralności, dawanie poczucia bezpieczeństwa i wsparcia.

 

Celem wychowania jest stworzenie dziecku możliwości rozwinięcia

potencjału emocjonalnego, intelektualnego i fizycznego tak, aby dbało o własną integralność i jednocześnie potrafiło respektować

potrzeby drugiego człowieka.

 

Zwykło się myśleć, że w zasadzie niemal każde zachowanie wobec naszych dzieci jest wychowaniem – jednak większość tych zachowań nie pozostawia żadnego trwałego śladu w młodych umysłach. Największy wpływ wychowawczy ma to, co dzieje się w codziennym życiu między członkami rodziny, co na co dzień obserwuje młody człowiek – zachowania, myśli, przekonania, humory, konflikty, kryzysy (i to jak sobie z nimi radzimy), radości i szczęścia. To właśnie te obserwacje i aktywności pozostawiają najbardziej trwały ślad w Waszych dzieciach! To właśnie te codzienne zachowania i sceny z Waszego domu, to jak Wy sami zachowujecie się wobec siebie i innych kształtują osobowość Waszych pociech i wpływają na sposób, w jaki będą w przyszłości budowały związki z innymi ludźmi.

 

 

Równa godność jako najważniejsza wartość rodzicielskiego przewodnictwa

 

Równa godność dorosłych i dzieci potrafi wiele zmienić w podejściu do naszych pociech. Przestają być obiektem rozkazów i nakazów, a zyskują własną autonomię i szacunek. Wielu z nas ma poczucie (niestety powielane przez pokolenia), że dorosły i dziecko nie są sobie równi. Równa godność nie oznacza oczywiście, że od teraz musimy realizować wszystkie postulaty dzieci – chodzi raczej o to, na jakich wartościach budujemy z dziećmi swoją relację. Traktowanie młodych ludzi w oparciu o równą godność oznacza, że poważnie podchodzimy do ich uczuć i potrzeb, postępujemy wobec nich z empatią, prawdziwie interesujemy się, kim są (nie postrzegamy ich tylko jako dziecko, które należy wychować, ale zauważamy w nich odrębnego człowieka z własnymi poglądami i upodobaniami).

 

Z początku rzeczywiście bacznie przyglądamy się potrzebom niemowlaków – sprawdzamy czy są najedzone, czy nie jest im za zimno lub za ciepło. Później jednak częściej zaczynamy wymagać dopasowywania się. Zamiast z zainteresowaniem i empatią przyglądać się temu, kim jest nasze dziecko i pomagać mu kształtować swój charakter niemal całkowicie tracimy z oczu jego autonomię w pogoni za tzw. “dobrym wychowaniem”.

 

 

„Dzieci potrzebują rodziców jako przywódców stada, którzy pomogą im odnaleźć się w puszczy życia – dokładnie tak samo jak małe wilczki”

“Rodzic jako przywódca stada” Jesper Juul

 

Czym jest dobre przewodnictwo?

 

Dziecko, które wzrasta w rodzinie wspierającej jego system odpornościowy, wzmacniającej poczucie własnej wartości, dbającej o jakość relacji i wzajemne zaufanie, doskonale poradzi sobie w dorosłym życiu i będzie umiało zatroszczyć się o siebie. Dlatego tak ważne, abyśmy jako dorośli i jako rodzice, podjęli odpowiedzialne przewodnictwo opartego na wzajemnym szacunku, bezwarunkowej miłości, akceptacji, poszanowaniu swojej odrębności i integralności. To podejście warto prezentować nie tylko wobec dziecka, ale wobec wszystkich członków rodziny – w końcu to również poprzez obserwację dzieci wyrabiają w sobie poglądy i wzorce zachowań.

 

Temat przewodnictwa wielokrotnie przewija się w książkach Jespera Juula, podobnie jak równa godność, integralność i odpowiedzialność osobista. To również Jesper Juul podpowiada nam, że dzieci rodzą się kompetentne co do swoich upodobań i potrzeb, brakuje im jednak życiowego doświadczenia i zdolności radzenia sobie w różnych sytuacjach, tworzenia jakościowych relacji i radzenia sobie z wyzwaniami. W zdobywaniu tych życiowych umiejętności pomocni są właśnie dorośli.

Cztery filary przewodnictwa dorosłych

 

  1. Autorytet osobisty

 

Autorytet to podstawa przewodzenia. Poczucie własnej wartości, znajomość siebie samego, szacunek i zaufanie do siebie, respektowanie cudzych i swoich granic, i umiejętność komunikowania ich to fundamenty przewodnictwa dorosłych. Chcąc być autorytetem dla swoich dzieci najczęściej musimy zacząć od siebie i od budowania w sobie samych tych cech. To nieustanna praca, ale warta wysiłku.

 

  1. Odpowiedzialność osobista

 

Odpowiedzialność za siebie, umiejętność podejmowania decyzji i odpowiadanie za nie, wybór tego, jak chcemy żyć i realizowanie tej wizji, umiejętność przyznania się do błędów i brania za nie odpowiedzialności, poczucie sprawczości w tworzeniu relacji to kolejny filar przewodnictwa dorosłych.

 

  1. Poczucie własnej wartości

 

Poczucie własnej wartości to coś, o co szczególnie warto zabiegać w nas samych i naszych dzieciach – to podstawa poznania własnych granic, dbania o ich nieprzekraczanie i respektowania granic innych ludzi. Poczucie własnej wartości pomaga również kształtować zdrowy dystans wobec siebie samego.

 

Na budowanie poczucia własnej wartości mocno wpływa zainteresowanie i reakcje rodziców na zachowania dzieci. Nie warto tego marginalizować i świadomie wspierać nasze pociechy w rozwijaniu tej cennej cechy.

 

  1. Uczenie się od siebie nawzajem i szanowanie swojej odrębności

 

Nasze dzieci to odrębny człowiek, od którego mimo różnicy wieku możemy się naprawdę wiele nauczyć. Jeśli tylko pozwolimy sobie na otwartość na drugą osobę i odłożymy ocenianie i stereotypy na bok okaże się w zasadzie od każdego możemy nauczyć się czegoś wartościowego. Nie jest to łatwe – zwłaszcza w stosunku do dzieci domyślnym jest, że to my mamy je czegoś nauczyć, nie odwrotnie. Jednak jeśli tylko oddamy im ich własną autonomię, zyskamy całkiem nową perspektywę. Jeśli będziemy uważni, dostaniemy w zamian wiele wskazówek dotyczących tego, jakiego rodzica potrzebują nasze pociechy, jakiego partnera potrzebuje nasz partner czy jakiego wsparcia potrzebuje w problemie przyjaciel. Relacja dwóch osób, również relacja rodzic-dziecko, to relacja osób o równej godności.

 

Proaktywność i dbanie o własną integralność

 

Nie ma przewodnictwa bez dbania o własną integralność. W rodzicielstwie nie chodzi tylko o spełnianie potrzeb dzieci, ale również o pamiętanie o własnych wartościach i celach. Poprzez obserwację naszej proaktywności w kształtowaniu życia, jakiego dla siebie chcemy, zasadzamy w dzieciach ziarenko ich własnej proaktywności w realizowaniu własnych marzeń.

 

Jesper Juul i Familylab

 

Równa godność, dbanie o integralność, autentyczność, mądre przywództwo dorosłych to wartości, które znajdziecie w książkach terapeuty rodzinnego, pedagoga i światowego autorytetu w obszarze wychowania, czyli Jespera Juula. Jego wartości w Polsce propagowany są przez fundację Familylab, której trenerzy prowadzą inspirujące seminaria dla rodziców i opiekunów. Tematy seminariów i nadchodzące wydarzenia znajdziecie na family-lab.pl

 

 

Klaudyna Cichocka-Volkov
Klaudyna Cichocka-Volkov
Ekspertka w temacie edukacji żłobkowej i przedszkolnej. Właścicielka sieci żłobków i przedszkoli Łobuziaki. Założycielka Centrum Rozwoju Rodziny Wspieraj Łobuziaka we Wrocławiu. We wrześniu 2020 r. otworzyła pierwszą szkołę podstawową pod marką Łobuziaki. W swoich placówkach bazuje na podstawach pedagogiki Montessori i wartościach Jespera Juula, wykorzystuje tutoring i LEGO® Education oraz naturalne place zabaw. Na co dzień sprawuje funkcję dyrektora zarządzającego oraz pomaga innym zakładać i rozwijać własne placówki. Prywatnie szczęśliwa mama Ewy i Filipa.
Trener fundacji Familylab Polska
https://cichocka-volkov.pl/
klaudyna@cichocka-volkov.pl

Dodaj komentarz

Loading

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close